Print this page Reduce font size Increase font size

Türk Abide ve Anıtları

DİL SEÇİMİ

Çanakkale Boğazı ve Gelibolu’daki Türk Abide ve Anıtları

Şu bizim ülkemiz…

BÜYÜT image: see caption below
Conkbayırı’ndaki Atatürk Anıtı, Gelibolu. Mustafa Kemal’in kırbacı arkasında açıkça gözükmekte. Anıtın önünde yerde duran beton toplar Mustafa Kemal’in şarapnelle yaralandığı noktayı gösterir.

1915’te, Türklerin Gelibolu Yarımadası’nın ve Çanakkale Boğazı’nın kontrolunu ellerinde tutmak için verdikleri mücadele, yani Çanakkale Savaşları, modern Türkiye’nin insanlarının tarihlerindeki en önemli anlardan biridir. İki güçlü Avrupa ülkesi olan Britanya ve Fransa, bu kontrolu Türkiye’nin elinden almaya çalıştılar. Onlar hatta, eğer Türkiye’yi yenme çabalarında başarılı olmaları halinde, başkent İstanbul’u ve İstanbul Boğazı’nı Ruslara vermeye söz verdiler. Britanyalı ve Fransızların seferlerinin başarısızlığı ve Türklerin mukavemetinin birçok hikayesi, Gelibolu ve Çanakkale Boğazı’nın Asya yakası boyunca dikilen düzinelerce anıtla ve tarihi yerle hatırlanır ve onurlandırılır.

BÜYÜT Statue of Turkish gunner
Onbaşı Seyit Anıtı, Kilitbahir, Gelibolu.

Avustralyalı ziyaretçiler doğal olarak vakitlerinin çoğunu, Gelibolu’daki Anzak mezarlıkları ve anıtlarında geçirirler. Ancak yöredeki Türk anıt ve abidelerini ziyarete ayrılacak bir veya iki gün, Avustralya’nın kendisini anlamasında çok önemli rol oynayan bu olayın, Türk bakış açısının iç yüzüne ışık tutacaktır. Bu yerlerde dokunaklı cesaret, kararlılık ve fedakarlık hikayeleri vardır. Bu gibi yerler, bize yukarıdaki özelliklerin sadece Müttefik saflarında bulunmadığını, savaş trajedisini yaşayan bütün insanların ortak mirası olduğunu ve öyle kalacağını hatırlatır. Gelibolu’da savaşan askerler ve denizciler arasındaki bu bağ, Türkiye Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından çok iyi bir şekilde dile getirilmiştir:

Johnnyler ve Mehmetler arasında bizim için bir fark yoktur
Yanyana yattıkları
Şu bizim ülkemizde

[‘Johnny’ Britanyalı/Avustralyalı/Yeni Zelandalı askerlere genelde verilen addır. ‘Mehmet’ aynı şekilde Türk askerlerine verilen addır.]

Bu galeride sergilenen Türk anıt ve abideleri, Gelibolu ve Asya sahillerinde görülebilecek anıt ve abidelerin sadece küçük bir örneğidir. Daha ayrıntılı bilgi için Phil Taylor ve Pam Cupper’ın, Gallipoli, A Battlefield Guide veya Major ve Bayan Holt’un Battlefield Guide, Gallipoli adlı kitaplarına bakınız.