Sesli anlatı - MP3
İndirmek için sağ tıkla- 2:43 M – 1 MB
Seddülbahir
6 Çanakkale Şehitleri Abidesi, Morto Limanı
Çanakkale Şehitleri Abidesi, Seddülbahir’deki Morto Limanı’nın epeyce yukarılarında yükselir. Bu, Türkiye’nin, 1914 ve 1915 yıllarında Çanakkale Boğazı’nda savaşan ve ölen Türk askerleri Mehmetçiklere ithaf edilmiştir. Bu kulenin kemerleri arasından, Çanakkale Boğazı’nın girişine bakan manzara Gelibolu’nun, Türkiye için sadece ‘Seddülbahir’ ve ‘Anzak Bölgesi’ içindeki bir kaç dönüm toprağının değil, aynı zamanda, Türkiye’nin batısının kalbine giden deniz yolunun kontrolu ile ilgili olduğunu hatırlatır.
- Büyüt (yeni pencere)
- 12 Mayıs 1915’i 13 Mayıs’a bağlayan gece, Britanya savaş gemisi Goliath’ı Gelibolu’daki Morto Limanı’nda batıran Muavenet-i Milliye torpedo gemisinin Türk mürettebatı, kaptanları Alman Rudolph Firle ile birlikte. [AWM H12380]
Çanakkale Boğazı’nı ele geçirmek için yapılan deniz savaşının önemi, anıtın üzerindeki frizlerde vurgulanmıştır. Bu kabartmalara ait bir açıklama konulmamamıştır, ancak Türkler, tarihe olan bağlarından dolayı bu hikayeleri bilirler. Bunlardan biri, 18 Mart 1915 günü, Ocean gemisine isabet edip, batırdığı sanılan, 275 kiloluk top mermisini kaldıran ‘Top mermisi taşıyan adam’ Onbaşı Seyit’tir. Bir diğeri, kaşla göz arasında döşediği bir avuç mayından biri, Fransız savaş gemisi Bouvet’yi batıran, küçük ama cesur mayın gemisi Nusret’tir. Bir başkası, Britanya savaş gemilerine kafa tutup, birini batıran Türk gambotlarıdır. Bu gemi büyük ihtimalle, 12 Mayıs 1915’i 13 Mayıs’a bağlayan gece, Türk torpido botu Muavenet’in, Morto Limanı’ndaki cüretkar hareketi sonucu, büyük zaiyat vererek batan Goliath’dır.
- Büyüt (yeni pencere)
- Çanakkale Savaşları anısına yapılan Türk anıtı Çanakkale Şehitleri Abidesi, Morto Limanı, Gelibolu, 2004.
Anıtın yakınındaki müzede, savaş alanında bulunan objeler ve fotoğraflar – kemer tokaları, bir telsiz, keskin nişancıların kullandığı kalkanlar ve bir de takma diş - sergilenir. Duvarlar, Gelibolu’daki en tanınmış Türk komutanı, modern Türkiye’nin kurucusu ve 1923 yılında Türkiye’nin ilk Cumhurbaşkanı olan Mustafa Kemal Atatürk’ün sözleriyle bezenmiştir. Bu sözlerden biri, Atatürk’ün çok yakından tanıdığı ve 25 Nisan 1915 günü gerçekleşen Çıkarma Savaşı sırasında ve bundan sonraki günlerde Anzaklarla savaşan 57. Alay’dan bahseder. Avustralyalılar, onların Gelibolu’da verdikleri kayıplarının tamamen farkındadırlar. Atatürk 57. Alay hakkında şunları söylemiştir:
“Meşhur bir alaydır bu. Çünkü hepsi şehit olmuştur.”