Dil Seç

Gelibolu Turu

audioSesli anlatı - MP3
İndirmek için sağ tıkla
2:46 M – 1 MB

ASYA YAKASI

4 Kumkale

Eski Osmanlı kalesi olan Kumkale, Troia’nın eski çağ kalıntılarından 5 kilometre ötede ve Çanakkale’nin 45 kilometre güneyindedir. Kale, 17. yüzyıldan kalmadır ve boğazın dış tarafta kalan savunmasının bir parçası olarak inşa edilmiştir. Kumkale’den Gelibolu’ya bakan güzel bir manzara vardır ve Türk bataryaları, sefer boyunca Seddülbahir’deki Müttefik mevzilerini bu civardan bombardıman etmiştir. Özellikle bunlardan biri ‘Asyalı Annie’, mevzileri Morto Limanı’ndan Seddülbahir’e kadar uzanan Fransızlara çok zaiyat verdirdi. Fransız komutanı General Henri Gouraud, Asya kıtasından gelen bir top mermisi sonucu, Seddülbahir’de bir duvarın üzerinden uçup ve ağır yaralandı.

Büyüt (yeni pencere)Robinson VC laying charges on guns, Snelling, Gallipoli
Bir ressamın, Kumkale’deki Türk toplarını imha etmek için patlayıcı madde yerleştiren Binbaşı Eric Robinson’ı tasviri, 26 Şubat 1915. [Stephen Snelling’in, Stroud Basımevi tarafından 1999’da basılan Birinci Dünya Savaşı’nda Victoria Cross madalyası kazananlar: Gelibolu (VCs of the First World War: Gallipoli) adlı kitabından alıntı.]
Büyüt (yeni pencere) Old Turkish gun at Kumkale
Birinci Dünya Savaşı’ndan kalma bir Türk topu. Bu topun namlusu, Çanakkale Boğazı’nın girişi üzerinden, Gelibolu Yarımadası’nın ucunda yer alan Seddülbahir köyü ve Helles Anıtı’na doğru bakar.

Britanyalılar, Kumkale ile ilgilenmeye 19 Şubat 1915’teki başarısız bir bombardımanla başladılar. Bunu, 25 Şubat’ta savaş gemilerinin, menzil dışından bölgeyi dövdükleri, biraz daha başarılı bir bombardıman izledi. Topların tahribatını tamamlamak için, bir grup Kraliyet Deniz Piyadesi ile, başlarında Teğmen Eric Robinson’un bulunduğu bir donanma tahrip birliği, 26 Şubat günü karaya çıktı. Onlar için her şey yolunda gitmiyordu. Türk direnişi artıyordu ve Robinson, görevini haklı olarak iptal edebilirdi. O zaman, yukarı kesimlerde, Troia Savaşı’nın kahramanının mezarı olduğu sanılan, Aşil Höyüğü diye bilinen yerde, beyaz üniformalı ‘etrafta tek başına dolaşan’ birini gördüler. Bu, yoğun ateş altında sakince oradaki iki topu tahrip etmeye devam eden Robinson’dı. Robinson, burada ve bundan sonra gösterdiği cesaretten dolayı, Gelibolu seferi sırasında verilen ilk Victoria Cross madalyasına layık görüldü. Burada öldürülen Deniz Piyadesi Çavuş Ernest Turnbull, Çanakkale Boğazı için verilen mücadelede ölen belki de ilk Müttefik askeri oldu.

Bir Fransız birliği, dikkati Gelibolu’daki ana çıkarmalardan uzağa çekmek için, 25 Nisan 1915 günü buraya çıkınca, Kumkale şiddetli çarpışmalara sahne oldu. Sonraları, Kumkale’yi ziyareti sırasında Türk askerlerini gören Amerikalı gazeteci Granville Fortescue, onları ‘haşin ve etkileyici’ olarak tarif etti. Fortescue onlar hakkında ayrıca şunları söyledi: “talimlerini ciddi bir ağırbaşlılıkla yaptıklarını görmek, [onların] nasıl savaşacakları konusunda, Müttefikler için hiç de iyi olmayan bir mesaj yolluyor.”