Sesli anlatı - MP3
İndirmek için sağ tıkla- 2:26 M – 860 KB
ANZAK BÖLGESİ
11 Atatürk Evi (Bigalı)
Gelibolu Yarımadası’ndaki İlk Anzak Bölgesi’ne giden arka yol, Büyükanafarta köyüne doğru kuzeye gider. Bu yolun üzerinde, küçük bir köy olan Bigalı bulunur. Meydandaki küçük kahvede iyi bir Türk kahvesi içilebilir ve köyün haberleri, Türkiye’nin bir çok yerinde olduğu gibi, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı olan Mustafa Kemal Atatürk’ün bir büstünün yanında konuşulur. Fakat Bigalı’nın Atatürk ile olan bağı, Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra kazandığı milli önemden daha güçlüdür.
- Büyüt (yeni pencere)
- Albay Mustafa Kemal (soldan dördüncü), komutasını Ağustos 1915’te Gelibolu’da devraldığı Anafartalar Grubu’ndaki subayları ile birlikte. [AWM P01141.001]
Meydanın sol tarafında uzun ve engebeli bir sokak vardır ve bu sokaktaki 126 numaralı ev, bu bölgedeki en önemli evdir. Osmanlı Ordu’sunun 19. Tümeni’nin komutanı, Albay Mustafa Kemal, 25 Nisan 1915 günü işte burada kalıyordu. O günün erken vakitlerinde, İngilizlerin (Avustralyalıların) yarımadanın diğer tarafındaki Arıburnu’na çıkarma yaptıkları haberi geldi. O anda, Kemal’in komutası altındaki alaylardan biri olan 57. Alay, Conkbayırı yakınlarında yapılacak tatbikata gitmek üzere toplanmıştı. Çıkarmanın önemini ve bir şaşırtmaca olmadığını sezen Kemal, elinde haritasıyla alayın başında hemen hareket etti. Kemal’in subaylarından biri olan Zeki Bey, daha sonra şunları söyledi: “Mustafa Kemal Arıburnu’nun nerede olduğunu bilmiyordu; o zaman elimizde olan küçük haritalarda Arıburnu’nun adı bile geçmiyordu.”
- Büyüt (yeni pencere)
- Atatürk Evi, Bigalı köyü, Gelibolu, 2004.
Mustafa Kemal kaderine doğru ilerliyordu. O, 34 yaşındaydı ve 1915 yılından önce, Türkiye’nin parlayan politik liderleri “Jön Türkler” tarafından kızağa çekilmişti. Gelibolu seferi, Mustafa Kemal’i, oradaki en meşhur komutan yapabilirdi. O, gelecekteki savaş ve devrim dolu yıllarda, Türkiye’nin 20. yüzyıldaki en büyük lideri olarak ortaya çıkacaktı. Onun Bigalı’da kaldığı ev, ‘Atatürk Evi’, müze haline getirildi. Bigalı, harita üzerindeki bir nokta olabilir ancak, Albay Mustafa Kemal, 25 Nisan 1915 günü Anzaklarla savaşmak üzere, askerleriyle harita üzerindeki işte bu noktadan hareket etti.