Sesli anlatı - MP3
İndirmek için sağ tıkla- 2:50 M – 1 MB
ANZAK BÖLGESİ
Dil Seç
10 Conkbayırı
Conkbayırı’ndan manzara nefes kesicidir. 8 Ağustos 1915 gününün tan vakti buraya tırmanan Welligton Taburu – Yeni Zelanda Anıtı’nın üzerinde yazıldığı gibi ‘Dünyanın Öbür Ucundan Gelen’ askerler olan – bir an için bulundukları yer ve gördükleri manzara karşısında şaşkına dönmüşlerdi. Onlar Conkbayırı’nı, zayıf bir direniş sonrasında ele geçirmişlerdi. Ele geçirilmesi seferin esas amacı olan, Çanakkale Boğazı’nın uzun ve dar geçişi, buradan doğuya doğru uzanıyordu. Türk ateşi onları ezmeden önce, Wellington Taburu’nun o anın tadını çıkarmak için çok az vakitleri vardı.
- Büyüt (yeni pencere)
- Tuval üzerine yağlı boya ile yapılmış 232 santimetreye 116 santimetre boyutlarındaki Conkbayırı Muharebesi (The Battle of Chunuk Bair) adlı tablo. Bu tablo, Yeni Zelanda halkına hediye olarak ve Gelibolu’ya yapılan çıkarmanın 75. yıldönümü anmak amacıyla, Yeni Zelanda Savunma Kuvvetleri tarafından yaptırılmıştır. [Resim, Yeni Zelanda’nın Wellington şehrindeki Alexander Turnbull Kütüphanesi’nden alınmıştır]
Eğer Yeni Zelandalılar Conkbayırı’nda büyük bir kuvvetle takviye edilene kadar dayanabilselerdi, Gelibolu seferinin sonucu değişebilirdi. Wellington Taburu, 8 Ağustos günü boyunca birbiri ardına gelen Türk hücumları karşısında bir siperi savundular. Onların başında, seferin en tanınmış Yeni Zelandalı askeri olan 53 yaşındaki Yarbay William Malone vardı. Malone, askerleriyle beraber, tüfekler ve süngülerle savaştı ve o gün öldü. Charles Bean şunları yazdı: “O sabah tepeyi ele geçiren Wellington Taburu’nun 760 askerinden sadece 70’i yaralanmamış veya hafif yaralı olarak döndü … Onlar sadece fısıltı halinde konuşabiliyorlardı ... gözleri çökmüştü ... bazıları dayanamayıp, ağlıyordu.” Diğer Yeni Zelandalı askerler, 9 Ağustos boyunca kararlı bir şekilde Conkbayırı’nda tutundular, ancak hiç bir takviye kuvveti yardımlarına gitmedi.
- Büyüt (yeni pencere)
- Yeni Zelanda Milli Anıtı (solda) ve Atatürk Anıtı, Conkbayırı, Gelibolu, 2004.
Yeni Zelanda Anıtı’nın karşısında, elinde bir kamçı olan ve 8 Ağustos günü Conkbayırı’ndaki komutayı devralan Türk subayının – Albay Mustafa Kemal - büyük bir heykeli vardır. Kemal, elindeki son takviye birliklerine dağa gitmeleri emrini verdi ve 10 Ağustos 1915 gününün tan vaktine yakın bir saatte, askerlerinin önünde hızlı adımlarla yürürken, kamçısını havaya kaldırdı. Kemal şunları söyledi: “Askerler! Karşımızdaki düşmanı mağlup edeceğimize hiç şüphe yoktur ... Siz, ben kırbacımla işaret verdiğim zaman hep birden atlarsınız.” İşaretle beraber güçlü bir Türk karşı hücumu, Conkbayırı’nın doruğunu aştı ve Yeni Zelanda makinalı tüfekleri tarafından durduruldukları yer olan doruğun diğer tarafından indi. Ancak Conkbayırı kurtarılmış ve hiç bir Müttefik askeri bir daha asla bu yükseltilere ayak basamamıştı.